نهايت خضوع و استعانت مهمات ، به او متوجه ساخته و بگويند : إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ اين دو جمله ، كمال انقطاع از غير و رو آوردن به محبوب حقيقى دلها يعنى « اللّه » است كه عبد در پيشگاه با عظمت حقّ ، از خود نشان مىدهد و اسباب و وسايل شفاعت را فراهم مىسازد . بنابراين ضمن عرض نياز و طرح نمودن حوايج خويش ، آرزوى بر آوردن حاجات و رسيدن به همهء خواسته‌ها و آرزوها را داشته و رفق و مرافقت توفيق را صددرصد قرين خويش مىداند « 1 » . سورهء مباركهء بقره و تناسق آيات آن سورهء « بقره » اوّلين « سورهء » نازل‌شده در مدينه است كه در طىّ چند سال ، تكميل شده و در خلال و ظرف نزول آن ، آيات و سوره‌هاى ديگرى نيز نازل گشته است . اين « سوره » على رغم طولانى بودنش ، از يك اسلوب و نظم و ترتيبى برخوردار است كه در به دو امر ، از يك مقدّمهء كلّى كه مطالب و مسائل سوره ، آن را ايجاب مىنمود آغاز شده ، و سپس دعوت همگانى از همهء مكلّفين عالم و سر انجام ، احكامى را در زمينه‌هاى مختلف ، تشريع مىفرمايد ، به طورى كه مقدّمه ، شامل بيست آيهء اوّل و « دعوت » در حدود « 124 » آيه و تشريع كه خاتمهء سوره است نيز از « 142 » آيه تشكيل مىيابد « 2 » . امّا مقدّمه در مورد بيان طوايف مختلف مردم و موضعگيرى آنان در برابر دعوت رسول خاتم - صلّى اللّه عليه و آله و سلم - است كه برخى در برابر نداى حق‌طلبانهء قرآن كريم و حقّ صريح ، كاملا خاضع‌اند . و برخى ديگر راه عناد را پيشه

--> ( 1 ) الكشاف ، ج 1 ، ص 14 . ( 2 ) التمهيد فى علوم القرآن ، ج 4 ، ص 169 .